Recyclingresultaat

Het is een belangrijke taak van Stibat: het realiseren van de (wettelijk vastgestelde) recyclingefficiency. Essentieel daarbij is een goede sortering van de batterijen. Hoe efficiënter de sortering, hoe efficiënter het terugwinnen van waardevolle grondstoffen.

Stibat maakt gebruik van een handmatig sorteersysteem bij onze partner Van Peperzeel in Lelystad. Medewerkers sorteren de draagbare en industriële batterijen op vorm en chemie. Daarbij stemmen we de wijze van sortering af op de acceptatievoorwaarden van de recyclingbedrijven. De gesorteerde batterijen worden naar verschillende recyclers in Europa vervoerd. Stibat werkt met gecertificeerde Europese recyclingbedrijven die voldoen aan de sinds 2014 aangescherpte wettelijke voorschriften.

De recyclers herwinnen via een mechanisch, chemisch of smeltproces de waardevolle stoffen, zoals zink, ijzer, nikkel, mangaan, lithium en kleine hoeveelheden kobalt. De herwonnen grondstoffen worden vervolgens weer gebruikt in nieuwe producten, zoals dakgoten, bestek en brillen. Daarmee draagt Stibat bij aan de circulaire economie.

Sorteren

Lithiumbatterijen worden kleiner en krachtiger. Ook lijken ze in vorm meer op loodbatterijen, waardoor ze bij de inzameling een verkeerd label zouden kunnen krijgen. Dankzij de jarenlange ervaring van Stibat en onze sorteerpartner Van Peperzeel is onze stroom batterijen zuiver (bevat één soort batterij per stroom); de zuiverheid ligt al jaren stabiel rond de 99 procent.

Aangeboden batterijen

in kilogram (kg)

In 2015 bedroeg het totale gewicht aan gesorteerde batterijen aangeboden voor recycling 2,7 miljoen kilogram. In 2014 bedroeg dit 3,1 miljoen kilogram en in 2013 2,2 miljoen kilogram. De zuiverheid van de sortering lag in 2015 op 99,2 procent, waarmee we (ook) dit jaar voldeden aan de acceptatievoorwaarden van recyclers.

Ecotest (innovatiescan)

Om de inzameling, sortering en recycling zo efficiënt mogelijk te laten verlopen, gebruikt Stibat Ecotest. Dankzij deze test krijgen we een dieper inzicht in de gehele recyclingketen. Ecotest evalueert de prestaties op het gebied van de herwonnen grondstoffen, de vermeden CO2-uitstoot, toxiciteituitstoot en eutrofiëring. En we beoordelen of de recycling plaatsvindt conform EU-regels.

Nieuwe recyclers die zich bij Stibat melden of bestaande recyclers die een nieuw proces ontwikkelen, voeren samen met Stibat eerst een Ecotest-innovatiescan uit. Via een monitoringsformulier vragen we tijdens de innovatiescan de procesgegevens bij de recycler op. Deze gegevens voeren we in ons Ecotestmodel in, met als resultaat: inzicht in de prestaties (recyclingefficiëntie, emissies en grondstoffen) van het onderzochte proces.

Nieuw in 2015 is dat retailers een certificaat kunnen krijgen met het resultaat van hun inzameling. Die gegevens worden ook verzameld via Ecotest. Het certificaat vormt een bewijs van de milieu- en duurzaamheidsprestaties van een bedrijf. Meerdere retailers toonden interesse in het certificaat en in 2016 zal Stibat dit uitgeven.

Uit de resultaten blijkt dat door de inspanningen van Stibat in 2015 ruim 2,3 miljoen kilogram CO2-uitstoot is vermeden en 16 miljoen kilogram uitstoot van giftige stoffen is voorkomen. Ook kwamen ruim 4 duizend kilogram minder eutrofiëringsstoffen in het oppervlaktewater terecht, zoals fosfaat en stikstof. Deze stoffen kunnen een sterke algengroei veroorzaken en vormen zo een bedreiging voor de biodiversiteit.

De hoeveelheid vermeden emissies op het gebied van toxiciteit is lager dan in 2014. 98 procent van deze emissiebesparing wordt behaald door de verwerking van kwikhoudende knoopcellen. Het verwerkingsproces van kwikhoudende knoopcellen heeft in 2015 een aantal maanden stilgelegen vanwege een stagnatie in het verwerkingsproces. Hierdoor is slecht 15,8 procent van de kwikcellen verwerkt, waardoor ook de score op vermeden toxische emissies lager is uitgevallen. Voor 2016 is de verwachting dat de vermeden toxische emissies hoger zal uitvallen doordat het proces in de loop van 2016 weer is opgestart en de voorraad uit 2015 zal worden verwerkt.

Recycling

In 2015 waren recyclers voor het eerst verplicht de recyclingefficiency over 2014 te rapporteren aan de lokale overheid. De verantwoordelijkheid ligt bij de recyclers, maar Stibat ondersteunt ze hierbij. Dat kan via Ecotest.

De rapportageverplichtingen waren in 2015 voor veel recyclers aanleiding om het eigen proces nog eens goed onder de loep te nemen. Een aantal Europese recyclers lieten onafhankelijke audits op het eigen proces uitvoeren. Op basis van deze audits zijn de recyclingefficiency-cijfers van een aantal recyclers bijgesteld. Nederland kent één recycler; MR Claushuis in Zeewolde, die de knoopcellen voor Stibat recyclet. Stibat heeft Claushuis via Ecotest in 2015 bijgestaan bij het rapporteren van de recyclingefficiency aan de Nederlandse overheid.

Dankzij Ecotest weten we of de recyclers voldoen aan alle eisen en of de batterijen op een veilige en verantwoorde manier gerecycled worden. Stibat overlegt met het Ministerie van Infrastructuur en Milieu en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) over de wijze waarop we de noodzakelijke informatie van de recyclers aangeleverd moeten krijgen. In 2016 zal duidelijk zijn of Ecotest een rol kan spelen in het berekenen en borgen van het recyclingpercentage in Nederland.

De capaciteit van recyclers voor de recycling van alkaline-, zinkkoolstof- en lithiumbatterijen stijgt. Zo zien we steeds meer initiatieven en recyclers die zich op de markt aanbieden en zich bij Stibat melden als mogelijke contractpartij op het gebied van Li-ion- en ZnC-alkalinerecycling.

Draagbaar

Industrieel

in procenten (%)

Ook in 2015 voldeden we ruimschoots aan de wettelijke doelstelling van recyclingpercentages voor draagbare batterijen van 65 procent voor lood, 75 procent voor nikkel-cadmium en 50 procent voor overig. De behaalde percentages voor draagbare batterijen, inclusief slakken, zijn voor lood 78 procent, voor nikkel-cadmium 79 procent en voor overig 82 procent.

Voor industriële batterijen (fietsaccu’s) behaalden we recyclingpercentages, inclusief slakken, van 90 procent voor lithium-ion e-bike en 96 procent voor nikkelmetaalhydride e-bike.

Terugwinnen grondstoffen

Door afgedankte batterijen te recyclen, worden waardevolle grondstoffen behouden. De herwonnen grondstoffen kunnen vervolgens weer gebruikt worden in nieuwe producten, zoals fietsen en kranen, maar ook in wegenbouw.

Herwonnen grondstoffen draagbare batterijen

ISO-certificering

Stibat is in 2015 (weer) ISO 9001-gecertificeerd voor de komende drie jaar. Deze internationale norm specificeert de eisen voor een kwaliteitsmanagementsysteem. Stibat toont op deze manier aan in staat te zijn op consistente wijze diensten te leveren. Onze diensten voldoen aan de eisen van de klanten én aan de wet- en regelgeving. Stibat wil hiermee de klanttevredenheid verhogen en de processen continu verbeteren.

"Stibat levert al jaren loodbatterijen aan Campine Recycling. Ongeveer 80 procent van het lood dat we recyclen komt uit zulke batterijen. Tijdens dat recyclingproces komen ook andere metalen vrij, zoals tin en antimoon. We zijn nu aan het kijken hoe we ook deze metalen kunnen hergebruiken. Van het gerecyclede lood komt het grootste deel opnieuw in een loodbatterij terecht. De rest wordt bijvoorbeeld gebruikt voor dakbedekking, isolatiemateriaal of voor stralingsbescherming in ziekenhuizen. Campine Recycling gebruikt sinds een paar jaar Ecotest om bij te houden hoe de batterijen worden verwerkt en wat de reststromen zijn. Een fijn systeem, zowel voor Stibat als voor ons, omdat het veel inzicht geeft in ons recyclingproces."

Rudi Goos, commercieel manager bij Campine Recycling

Veilig en verantwoord inzamelen, nu en in de toekomst

Een belangrijke ontwikkeling in de markt van batterijen is de toename van steeds krachtiger batterijen, in het bijzonder van lithiumbatterijen. Het gebruik van lithiumbatterijen, zowel eenmalig als oplaadbaar, stijgt. Zo ging het aandeel van 5,7 procent in 2014 naar 6,3 procent in 2015. Daarmee wordt ook het voorkomen van incidenten steeds belangrijker en moet de recycling van lithiumbatterijen aan strenge eisen voldoen. Dit bereiken we onder andere door onze partners te informeren en samen het begrip bij de consumenten en andere aanbieders van afgedankte batterijen te vergroten. Verder zijn de veiligheidsinstructie(s) aangescherpt voor onze contractpartners, de depotmedewerkers bij de inzamelaars. Ook voldoen we aan de nieuwe ADR-wet- en -regelgeving voor veilig transport van gevaarlijke stoffen. Meer hierover is te lezen in het hoofdstuk ‘Inzamelstructuur’.